Γιατί πονάνε τα γόνατα: λόγοι, τι να κάνετε

Ο πόνος στο γόνατο είναι ένα ευρέως διαδεδομένο σύμπτωμα που σηματοδοτεί προβλήματα στο σώμα - την εμφάνιση αρθρώσεων ή απλώς αυξημένο φορτίο στα πόδια.

Είναι δύσκολο να βρείτε ένα άτομο που δεν έχει βιώσει ποτέ πόνο στα γόνατα σε μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής. Ενόχληση, κλικ ή πόνος ποικίλης έντασης στις αρθρώσεις του γόνατος εμφανίζεται τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά για πολλούς λόγους. Όσο μεγαλώνει ένα άτομο, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα εμφάνισης διαφόρων ασθενειών, το πρώτο σημάδι των οποίων είναι ο πόνος στα γόνατα. Αυτό συμβαίνει λόγω των χαρακτηριστικών του σώματος που σχετίζονται με την ηλικία: επιβράδυνση των μεταβολικών διεργασιών, φθορά του χόνδρινου ιστού των αρθρώσεων και προσθήκη άλλων προβλημάτων με το μυοσκελετικό σύστημα, τα αιμοφόρα αγγεία και τα νεύρα.

Λόγω της πολύπλοκης ανατομικής δομής, των πολλαπλών δομών και των σημαντικών φορτίων που αντιμετωπίζονται και συχνά υπερφορτώνονται, οι αρθρώσεις του γόνατος είναι πολύ ευάλωτες. Η βλάβη σε οποιοδήποτε στοιχείο της δομής, για παράδειγμα, στον αρθρικό θύλακα, οδηγεί σε εξασθενημένη κινητική λειτουργία του γόνατος και, κατά συνέπεια, πόνο. Οι σύνδεσμοι και οι μηνίσκοι θεωρούνται οι πιο ευάλωτοι. τραυματίζονται στο 80–85% των περιπτώσεων.

Ανατομική δομή του γόνατος

Το γόνατο αποτελείται από την άρθρωση του γόνατος, το περιφερικό άκρο του μηριαίου οστού με δύο κονδύλους και υποκονδύλους, την κνήμη, τους μύες, τα νεύρα, τα αιμοφόρα αγγεία, τους συνδέσμους, την επιγονατίδα (επιγονατίδα), τις αρθρικές κάψουλες και τους μηνίσκους.

Η άρθρωση του γόνατος είναι μία από τις μεγάλες αρθρώσεις του σώματος. Το μηριαίο οστό το πλησιάζει από ψηλά. Οι αρθρικές επιφάνειες των πλευρικών (εξωτερικών) και των έσω (εσωτερικών) κονδύλων του αρθρώνονται με την επιγονατίδα και την κνήμη. Οι μηνίσκοι, που είναι χόνδροι του συνδετικού ιστού, χρησιμεύουν ως απορροφητές κραδασμών της άρθρωσης. Χάρη σε αυτά, υπάρχει μια ορθολογική κατανομή του βάρους ενός ατόμου στο οροπέδιο της κνήμης και αυξάνει τη σταθερότητα της άρθρωσης. Οι gracilis, οι δικέφαλοι, οι ημιμεμβρανώδεις μύες και άλλοι μύες συγχρονίζουν τις καψικο-συνδετικές δομές, παρέχοντας κινητική δραστηριότητα της άρθρωσης του γόνατος.

Τα στοιχεία του γόνατος συνδέονται μεταξύ τους με πολλούς συνδέσμους. Υπάρχουν δύο χιαστοί σύνδεσμοι μέσα στην άρθρωση - οπίσθιος και πρόσθιος. Οι μασχάλες του μηριαίου οστού συνδέονται με την περόνη και την κνήμη με παράπλευρους συνδέσμους. Ο λοξός ιγνυακός σύνδεσμος βρίσκεται στο πίσω μέρος του θυλάκου της άρθρωσης του γόνατος. Από μια σειρά αρθρικών κοιλοτήτων, απομονώνεται η κύρια - η αρθρική κάψουλα, η οποία δεν επικοινωνεί με την άρθρωση. Η παροχή αίματος στα στοιχεία του γόνατος πραγματοποιείται μέσω ενός δικτύου αιμοφόρων αγγείων και η νεύρωση πραγματοποιείται από νευρικές ίνες.

Αιτίες πόνου στο γόνατο

Υπάρχουν πολλές αιτίες πόνου στις αρθρώσεις του γόνατος, οι οποίες μπορούν να χωριστούν σε διάφορες ομάδες.

Τραυματικές βλάβες των στοιχείων του γόνατος:

1. Μώλωπες στο γόνατο. Ως αποτέλεσμα της ρήξης των αγγείων, εμφανίζεται τοπική αιμορραγία στους μαλακούς ιστούς της άρθρωσης. Ερυθρότητα, πρήξιμο, βλάβη στις νευρικές απολήξεις οδηγεί σε πόνο και δυσκολία στην κίνηση.
2. Πλήρης ή μερική ρήξη συνδέσμου. Συχνότερα, διαγιγνώσκεται μερική παραβίαση της ακεραιότητας του εσωτερικού παράπλευρου συνδέσμου, που προκύπτει από υπερβολική εκτροπή της κνήμης.

Ο εξωτερικός σύνδεσμος σπάει λιγότερο συχνά από τον εσωτερικό σύνδεσμο. Αυτό συμβαίνει λόγω μιας ισχυρής απόκλισης προς τα μέσα της κνήμης, όταν στρίβετε το πόδι, για παράδειγμα. Η ρήξη των χιαστών συνοδεύεται αναπόφευκτα από αιμάρθρωση.

Η πλήρης ρήξη και των δύο συνδέσμων συχνά συνδυάζεται με βλάβη της αρθρικής κάψας και ρήξη του εσωτερικού μηνίσκου. Ένας τέτοιος τραυματισμός οδηγεί σε υπερβολική κινητικότητα της άρθρωσης του γόνατος, που συνοδεύεται από έντονο πόνο, η ένταση του οποίου εξαρτάται από το βαθμό της ρήξης.

1. Αιμάρθρωση της άρθρωσης του γόνατος - αιμορραγία στην κοιλότητα της άρθρωσης. Μπορεί να είναι τραυματική ή μη τραυματική. Παρατηρείται τραυματική αιμάρθρωση με ρήξεις μηνίσκου, πλήρεις ή ατελείς ρήξεις συνδέσμων, ενδοαρθρικά κατάγματα και μώλωπες στην περιοχή του γόνατος. Η μη τραυματική επιλογή είναι ένα από τα συμπτώματα ασθενειών που χαρακτηρίζονται από αυξημένη ευθραυστότητα των τοιχωμάτων των αιμοφόρων αγγείων ή παραβίαση του συστήματος πήξης του αίματος. Αυτά περιλαμβάνουν αιμορροφιλία, σκορβούτο και σοβαρές μορφές αιμορραγικής διάθεσης. Το αίμα που συσσωρεύεται στην κοιλότητα της άρθρωσης συμπιέζει τους ιστούς, διαταράσσοντας την κυκλοφορία του αίματος σε αυτούς. Μια ειδική χρωστική ουσία - αιμοσιδερίνη - επηρεάζει αρνητικά τους συνδέσμους, τον υαλώδη χόνδρο και τον αρθρικό θύλακα, οδηγώντας σε απώλεια της ελαστικότητάς τους. Αποτέλεσμα της βλάβης στον αρθρικό θώρακα είναι η διόγκωση των λαχνών του και η αυξημένη παραγωγή αρθρικού υγρού. Αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενων αιμορραγιών είναι ο εκφυλισμός και η καταστροφή της άρθρωσης.
2. Μηνισκοπάθεια γόνατος – παραβίαση της ακεραιότητας των μηνίσκων της άρθρωσης του γόνατος. Στην πλάγια μορφή, ο εξωτερικός μηνίσκος είναι κατεστραμμένος, στην έσω μορφή, ο εσωτερικός. Αυτός είναι ένας από τους πιο συνηθισμένους, αλλά δύσκολο να διαγνωσθούν τραυματισμοί της άρθρωσης του γόνατος. Όχι μόνο οι αθλητές που ασχολούνται με έντονη προπόνηση, αλλά και οι απλοί άνθρωποι κινδυνεύουν από τη νόσο. Μια ρήξη μηνίσκου μπορεί να προκύψει από μια ξαφνική ασυνήθιστη κίνηση κατά την περιστροφή του σώματος, το στρίψιμο ενός ποδιού ή ένα δυνατό χτύπημα στο γόνατο.
3. Επιγονατίδα χαλάρωση – παθολογική μετατόπιση της επιγονατίδας. Το τραύμα διαγιγνώσκεται όχι περισσότερο από το 0,7% των περιπτώσεων του συνολικού αριθμού των εξαρθρώσεων. Πιο συχνά εμφανίζεται εξωτερικό εξάρθρημα, λιγότερο συχνά - εσωτερική, πολύ σπάνια - κατακόρυφη ή στρέψη. Σε περίπτωση ατελούς εξάρθρωσης η επιγονατίδα βρίσκεται πάνω από τον πλάγιο (εξωτερικό) κόνδυλο, σε περίπτωση πλήρους εξάρθρωσης βρίσκεται έξω από τον πλάγιο κόνδυλο.
4. Κλειστά ή ανοιχτά κατάγματα της άρθρωσης του γόνατος, του άνω μέρους των οστών του ποδιού ή του κάτω μέρους του μηριαίου οστού. Τέτοιοι τραυματισμοί συχνά συνδυάζονται με βλάβες στους μαλακούς ιστούς του γόνατος, προκαλώντας μαζικές αιμορραγίες, υπερβολική κινητικότητα στην περιοχή του γόνατος και παραμόρφωση του.

Φλεγμονώδεις και εκφυλιστικές-δυστροφικές παθήσεις των αρθρικών στοιχείων του γόνατος:

1. Αρθρίτιδα – φλεγμονώδης βλάβη της άρθρωσης του γόνατος. Παρόμοιος μηχανισμός ανάπτυξης παθολογίας παρατηρείται στην οστεοαρθρίτιδα, την αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και την ουρική αρθρίτιδα (με την εναπόθεση ουρικού άλατος στις αρθρώσεις).
2. Οστεοάρθρωση (γονάρθρωση) με βλάβη στην άρθρωση του γόνατος μη φλεγμονώδους φύσης, που επηρεάζει όλες τις δομές της και οδηγεί σε σοβαρές εκφυλιστικές αλλαγές.
3. Θυλακίτιδα με φλεγμονή των αρθρικών θυλάκων οδηγεί σε πόνο κατά τις κινήσεις κάμψης-έκτασης στο γόνατο.
4. Περιαρθρίτιδα των τενόντων του γόνατος – φλεγμονή της κάψουλας pes anserine, των τενόντων του γόνατος, καθώς και των μυών και των συνδέσμων που περιβάλλουν την άρθρωση. Σε αυτή την περίπτωση, ο πόνος εμφανίζεται κυρίως κατά την κάθοδο κάτω από τις σκάλες, ειδικά με μεγάλο φορτίο, και συγκεντρώνεται στην εσωτερική επιφάνεια του γόνατος.
5. Επιγονατιδική Χονδροπάθεια – εκφυλιστικές-νεκρωτικές αλλαγές στον χόνδρο της αρθρικής (οπίσθιας) επιφάνειας της επιγονατίδας. Ο βαθμός καταστροφής μπορεί να ποικίλλει: από περιοχές ελαφρού μαλακώματος έως ρωγμές και πλήρη τριβή.

6. Χονδρωμάτωση – σοβαρή χρόνια πάθηση που προκαλείται από δυσπλαστική διαδικασία με νησιωτική εκφύλιση τμημάτων της μεμβράνης της αρθρικής μεμβράνης σε χόνδρο – χονδρώματα. Δεν αποκλείεται η οστεοποίηση μεμονωμένων χόνδρινων σωμάτων.
7. Κύστη Baker – ο σχηματισμός ενός πυκνού ελαστικού στρογγυλού σχηματισμού που μοιάζει με όγκο στον ιγνυακό βόθρο, που βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της επιγονατίδας. Η κύστη είναι καθαρά ορατή όταν το γόνατο εκτείνεται. Προκαλεί ενόχληση και πόνο στην ιγνυακή περιοχή. Όταν είναι μεγάλο σε μέγεθος, συμπιέζει τα αιμοφόρα αγγεία και τα νεύρα, οδηγώντας σε διαταραχή της εννεύρωσης και της κυκλοφορίας του αίματος.
8. Νόσος του Χοφ – ασθένεια που συνοδεύεται από βλάβη και περαιτέρω εκφύλιση του λιπώδους ιστού που βρίσκεται γύρω από την άρθρωση του γόνατος. Το τσίμπημα, το πρήξιμο και άλλες βλάβες στα λιποκύτταρα - λιποκύτταρα - τελειώνουν με την αντικατάστασή τους από πυκνό ινώδη ιστό. Ως αποτέλεσμα, η ρυθμιστική λειτουργία του «μαξιλαριού λίπους» διαταράσσεται και ο ίδιος ο λιπώδης ιστός δεν μπορεί να λειτουργήσει ως αμορτισέρ.
9. Νόσος Osgood-Schlatter – παθολογία που χαρακτηρίζεται από νέκρωση του κονδυλώδους τμήματος της κνήμης. Διαγιγνώσκεται σε εφήβους από 10 έως 18 ετών που αθλούνται. Κάτω από την επιγονατίδα εμφανίζεται ένα επώδυνο εξόγκωμα, το οποίο, εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, οδηγεί σε περιορισμένη κίνηση του ποδιού ή πλήρη ακινητοποίηση, καθώς και σε μυϊκή απώλεια.

Ασθένειες στις οποίες είναι δυνατή η ακτινοβόληση του πόνου στην περιοχή του γόνατος:

1. Κοξάρθρωση της άρθρωσης του ισχίου – χρόνια βλάβη στην άρθρωση του ισχίου, που συνοδεύεται από προοδευτική εκφύλιση και δυστροφικές αλλαγές σε αυτήν. Συχνά ο πόνος εκτείνεται κάτω από το εξωτερικό μηρό μέχρι το γόνατο ή κάτω.
2. Νευροπάθεια ισχιακού νεύρου – μη φλεγμονώδης βλάβη στο νεύρο ως αποτέλεσμα συμπίεσης ή σπασμού των αιμοφόρων αγγείων. Αυτό το νεύρο ταξιδεύει στα πόδια, ξεκινώντας από την οσφυϊκή περιοχή και περνώντας από την ουρά και τη λεκάνη. Ένας αποκλεισμός σε οποιοδήποτε σημείο σε όλο το μήκος του οδηγεί σε μειωμένη ευαισθησία ή παλλόμενο πόνο.
3. Ινομυαλγία – Εξωαρθρική μη φλεγμονώδης βλάβη των μαλακών ιστών με συνδυασμό συμπτωμάτων με τη μορφή αρθραλγίας, μυϊκής αδυναμίας, κατάθλιψης κ.λπ.

Ορισμένες συστηματικές ασθένειες που οδηγούν σε πόνο στο γόνατο:

1. Οστεοπόρωση – μια χρόνια προοδευτική νόσος του σκελετικού συστήματος που αλλάζει τη σύνθεση και την πυκνότητα του οστικού ιστού. Η «έκπλυση» του ασβεστίου από τα οστά οδηγεί στην ευθραυστότητά τους. Η διαδικασία συνοδεύεται από πόνο ή πόνο στα άκρα.
2. Φυματίωση των οστών. Η φυματίωση μιας περιοχής των οστών οδηγεί σε συνεχή έντονο πόνο.
3. Οστεομυελίτιδα – μια μολυσματική-φλεγμονώδης νόσος που επηρεάζει όλα τα δομικά στοιχεία των οστών. Το αποτέλεσμα τόσο της ειδικής, για παράδειγμα, φυματιώδους, όσο και της μη ειδικής, πιο συχνά κοκκικής, οστεομυελίτιδας είναι η υπεραιμία του δέρματος, το οίδημα, ο τοπικός οξύς πόνος στα οστά και οι μύες και η εμπύρετη θερμοκρασία.
4. Ορισμένες μολυσματικές ασθένειες. Με το σύνδρομο Reiter, εκτός από τη συμμετοχή του ουρογεννητικού συστήματος και της βλεννογόνου μεμβράνης των ματιών, επηρεάζονται και οι αρθρώσεις. Μία από τις εκδηλώσεις της νόσου του Lyme είναι η αρθραλγία.

Τύποι πόνου στο γόνατο

Ανάλογα με την αιτιολογία, η φύση και η ένταση του πόνου μπορεί να διαφέρουν.

• Πονώντας. Για την αρθρίτιδα, την οστεοαρθρίτιδα.
• Κοφτερό, δυνατό. Για κατάγματα στοιχείων γόνατος, ρήξη συνδέσμων, οξεία θυλακίτιδα, μώλωπες στο γόνατο, έξαρση μηνισκοπάθειας, παραμορφωτική οστεοαρθρίτιδα.
• Παλλόμενος. Με προχωρημένη παραμορφωτική αρθροπάθεια, τραυματισμό μηνίσκου.
• Διάτρηση. Με οστεομυελίτιδα.
• Χαζός. Για θυλακίτιδα, χρόνια οστεοχονδρίτιδα.
• Καύση. Με συμπίεση του ισχιακού νεύρου, φυματίωση στο οστό.
• Κυνήγι. Όταν τσιμπηθεί ένας κορμός νεύρου.
• Πόνος κατά το περπάτημα. Για κύστη Baker, θυλακίτιδα, αρθρίτιδα, γονάρθρωση, περιαρθρίτιδα.
• Πόνος σε ηρεμία. Για ουρική αρθρίτιδα, αρθρίτιδα.

Διάγνωση παθολογιών που προκαλούν πόνο στο γόνατο

Φυσική εξέταση:

• συλλογή ιατρικού ιστορικού και παραπόνων·
• οπτική επιθεώρηση με ψηλάφηση του γόνατος.

Εργαστηριακή έρευνα:

• βιοχημικές και κλινικές εξετάσεις αίματος.
• ορολογική εξέταση αίματος?
• Ανοσολογική εξέταση αίματος?
• Ρευματολογικές εξετάσεις?
• βακτηριολογική ανάλυση του αρθρικού υγρού.

Επεμβατικές οργανικές μέθοδοι:

• αρθροσκόπηση?
• παρακέντηση της αρθρικής κάψουλας.
• παρακέντηση οστού βιοψίας.

Μη επεμβατική ενόργανη διάγνωση:

• ακτινογραφία της άρθρωσης του γόνατος?
• πυκνομετρία;
• υπερηχογραφική εξέταση της άρθρωσης.
• MRI ή CT.

Θεραπεία για πόνο στο γόνατο

Εάν ο πόνος στο ένα ή και στα δύο γόνατα είναι μη τραυματικής φύσης, τότε θα πρέπει πρώτα να επικοινωνήσετε με έναν θεραπευτή ο οποίος, με βάση τα παράπονα του ασθενούς και τα αποτελέσματα μιας αντικειμενικής εξέτασης, θα σας παραπέμψει σε έναν ειδικό - ορθοπεδικό, ρευματολόγο, φλεβολόγο ή νευρολόγο. Για κάθε τραυματισμό στο γόνατο, πρέπει να συμβουλευτείτε χειρουργό ή ορθοπεδικό τραυματολόγο.

Η θεραπεία είναι διαφορετική σε κάθε περίπτωση και εξαρτάται από την αιτία του πόνου, δηλαδή από το είδος του τραυματισμού ή της νόσου. Κάθε ασθένεια έχει το δικό της θεραπευτικό σχήμα. Αλλά πρώτα, ο ασθενής πρέπει να ακολουθεί αρκετούς γενικούς κανόνες:

• μειώστε σημαντικά την ποσότητα του περπατήματος και της ορθοστασίας κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Οι αθλητές θα πρέπει να σταματήσουν προσωρινά (μέχρι την αποκατάσταση) την προπόνηση και οι απλοί άνθρωποι θα πρέπει να σταματήσουν να τρέχουν ή να πηδούν.
• εάν ο πόνος ενταθεί, σταματήστε εντελώς να κινείστε και εφαρμόστε έναν επίδεσμο στερέωσης από ελαστικό επίδεσμο στο γόνατο.
• φορέστε ένα στήριγμα ή επίδεσμο για να ακινητοποιήσετε την άρθρωση του γόνατος.
• σε περίπτωση τραυματισμού, εφαρμόστε κρύο στο σημείο του τραυματισμού.

Η ρευματοειδής, η ψωριασική αρθρίτιδα και τα συστηματικά αυτοάνοσα νοσήματα απαιτούν σοβαρή σύνθετη θεραπεία που πραγματοποιείται για πολλούς μήνες. Η βασική θεραπεία αποτελείται από ανοσοκατασταλτικά, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη και ορμονικά φάρμακα, σκευάσματα χρυσού κ.λπ.

Για τη θεραπεία της θυλακίτιδας χρησιμοποιούνται παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Εάν εντοπιστεί λοίμωξη, τότε μια πορεία αντιβιοτικών. Η θεραπευτική παρακέντηση του θυλάκου πραγματοποιείται για την απομάκρυνση της περίσσειας υγρού από την αρθρική κοιλότητα και/ή τη χορήγηση ενός από τα κορτικοστεροειδή. Η χρόνια φλεγμονή του θύλακα μπορεί να εξαλειφθεί με χειρουργική επέμβαση - χειρουργική εκτομή του αρθρικού θόλου.

Για την παραμορφωτική οστεοαρθρίτιδα, οι ενδοαρθρικές ενέσεις γλυκοκορτικοστεροειδών, η μακροχρόνια χρήση ΜΣΑΦ και χονδροπροστατευτικών είναι αποτελεσματικές. Για την ανακούφιση του πόνου, συνταγογραφούνται τοπικά κομπρέσες με dimexide ή bischofite, αλοιφές και γέλες με αντιφλεγμονώδη δράση. Μασάζ, φυσικοθεραπεία, θεραπευτικές ασκήσεις βοηθούν. Οι σοβαρές βλάβες της άρθρωσης του γόνατος απαιτούν χειρουργική επέμβαση - αντικατάσταση άρθρωσης.

Η θεραπεία της οστεοπόρωσης συνίσταται σε μια πορεία λήψης διφωσφονικών, καλσιτονινών, συμπληρωμάτων ασβεστίου, βιταμίνης D κ.λπ.

Η θεραπεία για ρήξη μηνίσκου μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική. Η συντηρητική θεραπεία συνίσταται στη χρήση αναλγητικών, ΜΣΑΦ, υαλουρονικού οξέος και χονδροπροστατευτικών. Αλλά πρώτα, η άρθρωση επανατοποθετείται.

Τύποι χειρουργικής επέμβασης:

• μηνισκεκτομή?
• μερική (ατελής) μηνισκεκτομή.
• μεταμόσχευση μηνίσκου?
• αρθροσκόπηση?
• αρθροσκοπική συρραφή ρήξης μηνίσκου.

Για κάθε τραυματισμό στο γόνατο μετά τη θεραπεία, πολύ σημαντική είναι η περίοδος αποκατάστασης, η οποία θα πρέπει να πραγματοποιείται υπό την επίβλεψη ειδικού αποκατάστασης ή ορθοπεδικού. Ο γιατρός θα δημιουργήσει ένα βέλτιστο πρόγραμμα για την αποκατάσταση της λειτουργίας των αρθρώσεων. Οι κύριες μέθοδοι μετεγχειρητικής αποκατάστασης είναι το μασάζ και οι θεραπευτικές ασκήσεις. Οι ασκήσεις σε ειδικούς προσομοιωτές είναι επίσης αποτελεσματικές, αναπτύσσοντας σταδιακά την άρθρωση του γόνατος.